تبليغاتX
(?why ask why) سرخور

(?why ask why) سرخور

صفحه ای برای قتل ثانیه های بی عرض،بی ارتفاع...ثانیه های نامیرم

     

 تقدیم به دوست قدیمی/خاطره ی صمیمی.... . برای چخوف خودمان :"هومن قاسمی راد"  ... که یکبار برای همیشه فرمان ایست را به قلبش داد:

                                        ----------------------------------------------

                              "قتل جسی جیمز توسط رابرت فورد بزدل"

 "اون همیشه چیزایی بالاتر از اون چیزایی که می تونه درست می کنه. وقتی اون تو خونه ست اتاق ها گرم به نظر می رسن.باران قوی تر می باره.ساعت ها می ایستن.صداها قوی تر به گوش می رسن".                                                                Power by Free4up.com               

فیلم "قتل جسی جیمز توسط رابرت فورد بزدل"فیلمی است در قالب وسترن.اما نه شبیه وسترن های جان فورد .بلکه وسترنی شاعرانه و نو آور در تصویر و صدا و دیالوگ و حتی اسب!برش هایتصویری که در فیلم می بینیم همه گویای شخصیت درونی جسی جیمز هستند:گندم زار ،صحنه ی کوهستان،برف،حرکت تند ابرها با برجستگی زیاد،باران،بازی نور خورشید در اتاق نیمه تاریک،آب یخ زده زیر پای جسی جیمز،محو شدگی کناره های تصویرو...همگی مانند چهار فصل سال،فصل هایی از روح و جسم جسی جیمز این اسطوره و قهرمان و یاغی کشور امریکا را به بیننده نشان می دهند.البته نباید از موسیقی فیلم و صدای خنده هایی  که یکدفعه به سکوتی آزار دهنده تبدیل می شوند و همچنین موسیقی که شلیک گلوله ایجاد می کند غافل ماند.این فیلم یک کلاس آموزشی ست درباره ی نورپردازی ، ترکیب تصویری و صدا،حرکت،دیالوگ و حتی حالت چهره ها در موقعیت های مختلف که شاید برای اولین بار در یک فیلم، این گونه موفق عمل کرده است.در واقع هر تصویر یک تابلوی نقاشی است در جلوی چشم بیننده.

 "جسی جیمز"اسطوره ای نزدیک به زندگی تک تک ملت آمریکاست.بر خلاف اسطوره های ما(رستم و سهراب و ...)که حتی در باور نیمه ی واقعی آن شک داریم،چه رسد به نیمه ی خیالی اش،این قهرمان برخاسته از دل مردمی ست که وجود خارجی دارند،مثل خود جسی جیمز!

فیلم اقتباسی ست از رمانی نوشته ی ران هانسن."آندرو دومنیک"، کارگردان فیلم،با نشان دادن روابط جسی جیمز با همسر و فرزندانش و با گروهش به خوبی توانسته زندگی این قهرمان را نشان دهد:

راوی-"( در رابطه با دو فرزند جسی جیمز) اونا نمی دونستن پدرشون چه طور زندگی می کنه یا چرا اونا همش در حرکتن.اونا حتی اسم پدرشون رو هم نمی دونستن".

وجود راوی نه تنها به فیلم ضربه نزده، بلکه بیننده گاهی احساس می کند به طور مستقیم با جسی جیمز صحبت می کند یا اینکه در زندگی خصوصی او می تواند به طور آزادانه فضولی کند.در قسمتهایی که با گزارش تصویری نمی توان موقعیت و فضا را نشان داد،کارگردان به گزارش کلامی رو می آورد :

راوی-"(در ابتدای فیلم درباره ی جسی جیمز) او تا میانسالی بزرگ شد .او تو یه خونه یییلاقی تو خیابون وودلند زندگی می کرد. او تو یه صندلی سنگی می نشست و تو عصرها سیگار می کشید و زنش اون دستای صورتیشو با دامنش پاک می کرد و خبرای خوشی از دو تا بچشون می داد".

بازی خوب "براد پیت" در نقش جسی جیمز بی شک یکی از بازی های به یاد ماندنی و شاید بتوان گفت شاهکار این بازیگر محسوب می شود. یکی از دلایل موفقیت پیت این بود که جسی جیمز و او هر دو اهل از اسپرینگ فیلد ایالت میسوری هستند. که این می توانست باعث شود "براد پیت" نزدیکی زیادی بین خود و جسی احساس کند" پیت "خود گفته است که از این شباهت احساس غرور می کند. وی با بازی در این نقش توانست در جشنواره ی فیلم ونیز جایزه ی بهترین بازیگر مرد را به دست بیاورد.

جسی ،قهرمان فیلم،شخصیتی است فوق العاده باهوش!تجربه های او از 25  سرقت (از سال 1867 تا 1881) همراه با گروهش ، باعث شده در قبال افرادش تیزبین باشد و با هر حرکت آنها، به نیتشان پی ببرد.طوری که نمی تواند به کسی اعتماد کند.جیمز در یکی از دیالوگهایش می گوید جان نیومن در رابطه با او چنین نوشته است:"اون گفت من نمی تونم به دوتا مرد تو هزار تا اعتماد کنم. و حتی در مورد اونا هم من حواسم به اطرافم هست". دو مردی که جیمز برای سرقت آینده اش انتخاب می کند یکی چارلز فورد هست و آن یکی رابرت فورد.چارلز همیشه می خندد.خیلی هم خوب می خندد!دلنشین! ولی ترسو و بی اراده ست.از جسی جیمز می ترسد. ولی هیچ عکس العملی نشان نمی دهد. رابرت فورد(کیسی افلک) شخصیت مقابل جسی جیمز است.درونیاتش همیشه در قیافه اش جلوه می کنند. جوانی بیست ساله که از دوازده سالگی با شنیدن قهرمانی های جسی جیمز عاشق او شده ، و کلی وجه اشتراک بین خودش و معشوق ! اش پیدا کرده است. خاطراتش در باره ی جسی جیمز را یادداشت می کند و باعث می شود دیگران او را مسخره کنند.اما وقتی با جسی روبرو می شود، همیشه مورد تمسخر او قرار می گیرد.طوری که وقتی سر میز به درخواست جسی اشتراکاتشان را می شمارد،سرخورده از خنده های جسی بلند شده و میز را ترک می کند.:

- رابرت :"پدر تو یه پیشوا بود تو کلیسا و پدر منم تو بهار تو کلیسا یه پیشوا بود.تو کوچکترین از سه تا پسر خانواده ی جیمز هستی. من کوچکترین پسر از پنج تا پسر خانواده ی فورد هستم. بین منو چارلی سه تا برادر هست که یکیشون ویلبور،اسمش 6 تا حرف داره وبین تو و فرانک یه برادر هست رابرت که اونم 6 تا حرف داره و اسم مذهبی منم رابرت هست.تو چشای آبی داری.من چشای آبی دارم.تو پنج فوت و هشت اینچ هستی منم پنج فوت و هشت اینچم.من یه لیست بلند دارم حتی از لباسای شبت از وقتی پنج سالم بود" 

.                    Power by Free4up.com

                                                            

شاید جسی به اندازه ای که به رابرت شک دارد ،به کس دیگری مشکوک نیست.در حالی که رابرت شیفته ی او می باشد.اگر به جای رابرت ،چارلی جسی را می کشت ، می شد جسی را قهرمانی ابله که بوسیله ی تعریف وتمجید های دیگران به اسطوره تبدیل شده ،پنداشت. ولی وقتی چارلی و رابرت هردو سوراخ اسلحه را از پشت به سمت جسی می گیرند و رابرت زودتر شلیک می کند،بیننده به اسطوره ایمان می آورد.آن هم در حالی که جسی جیمز قبل از شلیک گلوله انعکاس تصویر رابرت را در تابلو می بیند.ولی هیچ عکس العملی نشان نمی دهد.جسی جیمز از زندگی کردن با اسم مستعار خسته شده است.از اینکه همیشه باید نسبت به اطرافیان خود شک کند. برای خانواده اش مانند مرد غریبه ای ست که گاهی از خانه ی آنها گذر می کند.در واقع هیچ دوستی برای خود ندرد.در نگاه همه انسانی ست که از هیچ چیز نمی ترسد و به هیچ کس وابستگی ندارد.ولی جدای از همه ی اینها بیننده خوب درک می کند جسی یک انسان است با تمام نیازهایش.او شلیک گلوله ی رابرت را می بیند ،در حالی که در برابر تابلویی از یک اسب ایستاده است . و می میرد.این تصویر پیوندی است با تصویری که جسی بعد از کتک زدن پسرکی سرش را به اسبش تکیه داده و گریه می کرد.اسب و اسلحه (که هیچ وقت جسی از خودش جدا نمی کند) دو دوست همیشگی اش هستند.اما وقتی می میرد که برای اولین بار اسلحه اش را از خودش جدا می کند.در واقع بر خلاف عقیده ی رابرت که به کشتن جسی افتخار می کند ،این خود جسی جیمز است که خودش را می کشد و رابرت را بزدل می سازد!

                                                                Power by Free4up.com                                      

برعکس بیشتر فیلم هایی که با مردن شخصیت اصلی تمام می شوند ، این فیلم 160 دقیقه ای ادامه می یابد.صحنه ی باشکوه وداع با جسی جیمز که عکسهایی زیبا از جسد او به همراه دارد و به دنبال آن فروخته شدن جسم این قهرمان ، نقطه ی اتصالی است بین دو قسمت فیلم.رابرت و چارلی که دو ضد قهرمان در ادامه ی فیلم هستند برای مدتها به اجرای صحنه ی قتل جسی جیمز می پردازند.طوری که رابرت بیش از 800 بار جسی جیمز را می کشد! رابرت مغرور است از اینکه این یاغی را کشته.اما چارلی ناراحت است.چون دلش می خواهد خودش جسی را می کشت وعاقبت نیز خودکشی می کند. رابرت  نه تنها به خاطر کشتن جسی جیمزِ قانون شکن هیچ حمایت و تشویقی از جانب مردم نمی بیند بلکه از طرف انها تحقیر می شود(همان گونه که همیشه جسی جیمز تحقیرش می کرد).مردم از اینکه رابرت قهرمانِ یاغی آنها را کشته، سخت از او بیزارند   ( ترانه ای که برای رابرت ساخته اند و می خوانند):

                                            "جسی جیمز کسی بود که خیلی ها رو کشته بود

                                              خیلی از قطارها رو زده بود

                                                      و

                                               او دل و قلب شجاعی داشت

                                               خوب جسی یه همسر داشت که براش سوگواری کنه

                                               ۳ تا بچه

                                                اونها شجاع بودن

                                                اما اون بزدل کوچیک کسی بود که به اون شلیک کرده بود

                                                جسی جیمز رو تو قبر خوابوند

                                                 اون بزدل کوچیک رابرت فورد بود

                                                من شگفت زده ام اون چه جور احساسی داره

                                                 برای اینکه اون با جسی جیمز غذا می خورد

                                                       با جسی جیمز می خوابید...

 رابرت در برابر دوست دخترش اعتراف می کند به خاطر پاداش و نیز از ترس کشته شدن توسط جسی جیمز، او را کشته است. اما خودش نیز نمی داند وسیله ای بوده در دست دولت تا جسی جیمز را بکشد.  تا اینکه دلش برای قهرمان دوران کودکی اش تنگ می شود واز کشتن او پشیمان است.اما این خود رابرت است که جسی جیمز را به یک قهرمان همیشگی تبدیل کرده است...در پایان نیز با شلیک گلوله ی کسی که ملت و دولت برای کشتنش فرستاده اند می میرد.با همان شهرتی که جسی جیمز داشته...اما تنها ... .

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 اضافه می کنم فیلم کند پیش می رود و دیدن آن حوصله ی بی اندازه ای می خواهد. ولی بی شک یک شاهکار است. طوریکه با هفت،هشت بار دیدن سیر نمی شوید!

+ نوشته شده در  جمعه هجدهم اردیبهشت 1388ساعت 4:3  توسط لیلا نوروزی  | 

 

"این خفاش رادار قوی داره"

                                                                                 ساخته ی :مارتین برست

                                                                                  محصول:۱۹۹۲                                                                                                                                            GiGaImage.com Free Image Hosting , Upload Your Image For Free

                      

بی شک هر یک از ما به افرادی برخورده ایم که نسبت به آنها دو حس متضاد داشته ایم.یعنی هم با تمام وجود ازشان متنفر شده ایم و در عین حال با تمام وجود دوستشان داشته ایم. یا اینکه احساس دلسوزی نسبت به آنها پیدا کرده ایم.بعضی وقتها حتی اتفاق می افتد که این گونه افراد را انسان های ابلهی می پنداریم ولی با این حال دوست داریم خودمان جای آنها می بودیم و یا برای خودمان هم شرایط آنها پیش می آمد. سرهنگ فرانک اسلید از این گونه شخصیت هاست. سرهنگی باز نشسته و کور. که ابتد به نظر مخاطب شخصیتی یک دنده و خودخواه به نظر می آید.ولی این قسمت بیرونی شخصیت است."مارتین برست" اگر فیلمش را همین گونه جلو می برد،یعنی از بیرون و بدون وجود شخصیتی دیگر،حتماً شکست می خورد.اما وجود چارلز که از یک خانواده ی فقیر است و با گرفتن بورسیه توانسته در یک کالج گران قیمت به تحصیل ادامه دهد،قسمت کامل کننده ی سرهنگ است.چارلز برای اینکه پول بلیط رفت و برگشت به شهرش را به دست آورد،مجبور می شود از سرهنگ مراقبت کند.و طی این مراقبت همراه سرهنگ راهی سفر می شود.

"آل پاچینو" با بازی در نقش سرهنگ و دریافت جایزه ی اسکار برای این نقش، یکبار دیگر با قاطعیت ثابت کرد چهره ،حرکات ،لحن و حتی نگاهش به تنهایی می تواند عامل موفقیت یک فیلم شود.در حالی که اگر بازیگر دیگری در نقش سرهنگ ظاهر می شد، می توان گفت فیلم،یک فیلم معمولی از آب در می آمد. پاچینو در "بوی خوش زن" شخصیتی را بازی می کند که می خواهد به آرزوهایش برسد و بمیرد.این آرزوها آخرین آرزوهای او نیستند،بلکه آرزوهای همیشگی او هستند که تبدیل به عقده شده اند.این سفر برای سرهنگ تور لذت هاست:

سرهنگ:" موندن تو یه هتل درجه یک...غذای مورد قبول خوردن...یه لیوان مشروب خوب خوردن...و برادر بزرگم رو دیدن.هیچ چیز خانواده نیست... و در نهایت عشق بازی با یک زن بی نظیر.بعد از اون ...روی تخت زیبا و بزرگم در والدورف دراز می کشم ...و مغزم رو منفجر می کنم..."

سرهنگ با پولی که جمع کرده،همراه با چارلز در یک هتل درجه یک می ماند و غذای مورد علاقه اش را می خورد و گران ترین مشروب را می آشامد.همراه چارلز به خانه ی برادرش می رود.تا این قسمت فیلم سرهنگ در نظر چارلز و مخاطب، انسانی است که به تمام گذشته ی خودش افتخار می کند . همین باعث می شود که مخاطب او را کمی دورتر از خودش و بالاتر احساس کند. و در نتیجه نسبت به او احساس خوبی نداشته باشد. اما در خانه ی برادرش ورق یکدفعه برمی گردد.برادر زاده اش تمام گذشته ی او را پوچ جلوه می دهد.و احساسی که بیننده نسبت به سرهنگ داشت، یکدفعه تبدیل می شود به ترحم و یک جور دوست داشتن.

اما نکته ی دیگر و اساسی ترین نکته ی فیلم که از نام آن نیز پیداست زن است.سرهنگ با تمام وجود به زن علاقه دارد. با وجود کور بودن ،وجود زن را در اطرافش درک می کند و حتی به شخصیت درونی او نیز پی می برد.یکی از دیالوگهای زیبای فیلم که به شخصیت پردازی سرهنگ بسیار کمک کرده،به خوبی گویای نظر سرهنگ نسبت به زن است:

سرهنگ:"خانم ها.نظرت در مورد اونا چیه؟کی خلقشون کرده،خدا باید یه نابغه بوده باشه.موهاشون.بعضیا می گن مو همه چیزه. می دونستی؟تا به حال دماغت رو در اعماق موهاشون فرو بردی؟ و اینکه بخوای همونجا تا ابد خوابت بگیره؟یا لبهاشون...وقتی با لبهات تماس پیدا می کنن...مثل اون اولین جرئه از آب گوارا هستش که پس از گذر از یه صحرا می نوشی.سینه ها!بزرگشون.کوچیکشون.نوک سینه ها بهت خیره شدن...مثل چراغ قوه هایی که تا به حال مخفی بودن...".

سرهنگ وقتی به آرزوهایش می رسد روی تختش دراز کشیده و می خواهد بمیرد.چارلز برای اینکه سرهنگ و خودش را که وظیفه ی مراقبت از سرهنگ را دارد،نجات دهد همه کار می کند.و بالاخره یادش می افتد سرهنگ ماشین فراری را دوست دارد.سرهنگ بیمار با شنیدن ماشین فراری از تخت بلند می شود. و ماشین سواری می کند،با سرعت زیاد!

چارلز هر طور شده سرهنگ را سالم به خانه بر می گرداند.در دقایق پایانی فیلم چارلز به خاطر دیدن خرابکاری دوستانش ،در جلسه ی انضباطی مدرسه باید جوابگو باشد.و در حالی که با بی عدالتی توسط مسئولین چیزی نمانده اخراج شود،سخنرانی طولانی سرهنگ،باعث تغییر نتیجه می گردد. اینکه سرهنگ کی می میرد و یا اینکه آیا مغزش را منفجر خواهد کرد یا نه،معلوم نیست.اما در پایان ،روزنه ی امید،یعنی معلم سیاست چارلز هر بیننده ای را به ادامه ی زندگی سرهنگ امیدوار می کند:

سرهنگ اسلید خطاب به معلم:"باید بعضی وقتها همدیگه رو ببینیم و با هم راجع به سیاست حرف بزنیم".

 

برای اطلاع بیشتر از  آل پاچینو کلیک کنید.



روز نوشت:

"نگران نباش! وقتی  بمیریم.کلاغ ها که نمرده اند!سیگار تمام نشده امان را دود می کنند... مثل کلاغ!"

 برای نسیم که یعنی تولدت مبارک!

+ نوشته شده در  جمعه بیست و هشتم فروردین 1388ساعت 22:5  توسط لیلا نوروزی  | 

      -" اینجا دیگه چه جهنمیه؟"                                                                                         

 

 

 

"پرچم های پدران ما" بر اساس کتابی از جیمز بردلی،توسط کلینت ایستوود ساخته شد.موضوع  فیلم جنگ جهانی دوم است.جنگی بین آمریکا و ژاپن که در جزیره ی ایووجیما اتفاق می افتد.روایت غیر خطی فیلم،که سه زمان مختلف را به تصویر در می آورد،نقطه ای است که به نظر می آید کارگردان می خواسته از ان برای پیوند دادن نسل امروز با گذشته استفاده نماید.دوره ای که جنگ است،دوره ای که سه سرباز جنگی برگشته اند و دوره ی سوم که به نظر می آید بیشتر برای ارتباط با مخاطب از آن استفاده شده است.

قهرمانان فیلم،شخصیت های نه غیر عادی،بلکه بسیار ملموسی می باشند.انسان هایی که می ترسند،انسان هایی که گریه می کنند،انسان هایی که با شنیدن موسیقی دگرگون می شوند و انسان هایی که ازدواج می کنند.اما باید توجه داشت که همین قهرمان ها سربازی بیش نیستند.خواسته یا ناخواسته وارد جنگی می شوند که رسیدن به هدفی جمعی ،هدف انها می شوند.در این فیلم ،هدف نه خود ژاپن بلکه جزیره ای است که اهتزاز پرچم آمریکا بر قله ی سوریباچی،پایانی است برای ان.در واقع جنگی که ملت امریکا از ان سخن می گویند ،با این پرچم پایان می یابد.

داستان حول یک عکس می چرخد.عکسی که در هنگام اهتزاز پرچم گرفته شده است و در ان تعدادی از سربازان از پشت دیده می شود.هرچند در نگاه اول ،و از دید شخصیت ها،نام افرادی که در عکس می باشند مهم هست،اما در ادامه می بینیم که هیچ فرقی نمی کند چه کسی توی عکس بوده باشد.قله ی سوریباچی بیشتر از ان که یک قله ی واقعی باشد،نمادی است از هدف هر شخص. در این فیلم،همان طور که قبلاً اشاره شد،هدف ،یک هدف جمعی است.اما چه چیزی باعث می شود تا این سربازها در کنار هم باشند و این گونه با اشتیاق بجنگند؟جواب این سوال در پایان فیلم،مستقیم به مخاطب داده می شود:"رفاقت".با اینکه آمریکا برای هریک از این سربازان یک هدف است،اما این احساس رفاقت است که انها را مثل زنجیر به هم پیوند می دهد.با این حال پایان فیلم نقطه ضعفی است که موجب می شود مخاطب خود دنبال جواب نباشد.ایستوود همه چیز را در کلمه ی "رفاقت" عرضه می کند و مجالی به مخاطب نمی دهد تا خود به واقعیت جنگ پی ببرد.شاید بتوان گفت کارگردان می خواسته مخاطب را در پایان به نتیجه ی دلخواه خود برساند، چیزی که از ابتدا تا انتهای فیلم ما بین سربازها می بینیم.

از معدود تصاویری که در این فیلم نظرم را جلب کرد،مردن مایک(سربازی که توی عکس هست ولی نامش برده نمی شود)و پس از ان بالا رفتن سه سرباز باقی مانده از قله ی نمایشی است:دو تصویرِ در تضاد.در هنگام مردن مایک ،جنگ است ،با این حال در چهره ی سربازها هیچ تردیدی وجود ندارد.همه اشان می دانند که در یک صحنه ی واقعی هستند.ولی در تصویر دوم که نمایشی است از اهتزاز پرچم،برای هرسه شخصیت همه چیز مثل یک خواب می باشد.هر سه مدتها پیش به هدف خود رسیده اند.مدتها پیش قهرمان شده اند. و حالا برای چندمین بار دارند ان را به صورت نمایش تکرار می کنند.در حالی که دیگر لذت اولیه را ندارد. از یاد بردن قهرمان ،در حالی که خود ملت انها را قهرمان ساخته اند،یک موضوع تکراری است که در بیشتر فیلم ها و داستان ها شاهد ان بوده ایم.در یک سوم پایانی فیلم نیز چیزی که بیش از همه مخاطب را رنج می دهد همین تکرار و در واقع نوعی پند دادن می باشد.سه سرباز از جنگ برگشته که اکنون در صلح زندگی می کنند،نمی توانند شغل مناسبی برای خود پیدا کنند.و در این میان یکی از این سه سرباز که سرخ پوست است و گرفتار نژادپرستی اطرافیانش ،دست به خودکشی می زند.شاید بتوان گفت این سرباز و سربازهایی که توی عکس بودند و می شد هرکسی را جای انها قرار داد،جنگ را دوست می داشته نه صلح... .

در کل می توان گفت فیلم نه خیلی عالی،بلکه حتی در حد متوسط نیز نمی تواند مخاطب خود را راضی کند.این در حالی است که ایستوود یکبار دیگر این فیلم را ساخته است،البته این بار به روایت ژاپنی ها...

 

+ نوشته شده در  جمعه هفتم فروردین 1388ساعت 23:59  توسط لیلا نوروزی  | 

    

کریستوفر نولان در سی جولای 1970 ،از پدری انگلیسی و مادری آمریکایی متولد شد. معروف ترین  فیلم های وی : بی خوابی (INSOMNIA)، آینده( Following )، شوالیه تاریکی (Dark Knight)و... می باشد.نشانی(Memento) محصول سال 2000 آمریکا است.داستان فیلم توسط خود کریستوفر و برادرش جاناتان نوشته شده است...

نشانی فیلم آدمی ست به دنبال خود.لئونارد شلبی ((Guy Pearce  مردی است که بعد از ضربه ای که قاتلان زنش بر مغزش وارد آورده اند،دیگر نمی تواند چیزی را در ذهن نگه دارد.و هر روز که از خواب بیدار میشود ،آخرین خاطره ای که به یاد می آورد زنش است.وی سعی می کند تا حافظه اش را با نوشتن نگه دارد.بر روی بدنش خالکوبی می کند و از اتومبیل و افرادی که با آن ها ارتباط دارد عکس می گیرد. همه ی این کارها برای پیدا کردن قاتل زنش است.

مطمئنناً در یک بار تماشا ی فیلم،مخاطب دچار سردرگمی خواهد شد.زیرا شکست های زمانی و فلاش بکهایی که وجود دارد به طور منظم و به دنبال هم نیست.در واقع می توان این فیلم را با بیشتر آثار پیکاسو که  سبک کوبیسم را داراست مقایسه کرد.ورود عامل چهارم یعنی بعد زمان همان طور که در آثار کوبیسمی،یکدستی و نظم را به هم می زند،در این فیلم نیز مخاطب باید خود دنبال اتصال مفاهیم و تصاویر باشد. این به این معنی نیست که کریستوفر نولان تصاویر را بدون هیچ طرحی که آن ها را به هم متصل می کند ،کنار هم قرار داده است.بر عکس،اگر خوب دقت کنیم،در بیشتر قسمت ها شروع هر حرکت ادامه ی قسمت بعد از خودش است.

شخصیت لئونارد،نمادی از انسان هایی است که تنها در بین دیگران گیر کرده اند.انسانهای بی هویتی که برای شناخت خودشان تلاش می کنند.و هر حرفی  و حرکتی از دیگران ممکن است بر آنها تاثیر گذارد.بنابراین باید هوشیار عمل کنند. واین انسان حتی اگر بی حافظه هم باشد نباید به دیگران اعتماد کند... .بی اعتمادی... .همان چیزی که بشر امروز را رفته رفته در خود فرو می برد و باعث تنهایی او می شود.نولان با ایجاد شخصیتی که فقط و فقط باید متکی به خود باشد این عدم اعتماد به هم نوع را به خوبی نشان داده.

از جمله دیالوگ هایی خوب این فیلم،جمله ای است که لئوناردو می گوید:" من لئوناردو شلبی هستم از فرانچیسکو".تضادی که در این جمله و لحن گفتاری اش وجود دارد،شک و تردید شخصیت را به خوبی نمایش می دهد.لئوناردو به دنبال اینکه به او می گویند حتی خودش را نمی شناسد این جمله را بر زبان می آورد.هر چند که خودش در هویت خودش شک دارد اما باز همان جریان اطمینان است که باعث می شود او جلوی دیگران شخصیت و هویت خود را زنده جلوه دهد.

وجود شخصیت دیگری به نام سمی که مخاطب و دیگر شخصیت های فیلم ،او را از گفته های لئوناردو می شناسند، قسمت دیگری از هویت لئوناردو را می سازد.سمی همان لئوناردو هست و یا اینکه لئوناردو تاوان اشتباهی را می دهد که در حق سمی کرده است. لئوناردو با همه از سمی می گوید.به طوری که این اسم رمزی می شود برای شناخت دوستانش. و خود به نوعی سمی دیگری ست که همه برای منافع خودشان می خواهند به او کمک کنند.قسمت بیشتری از جریان سمی توسط مکالمه ی لئوناردو توسط تلفن  در اتاقش، با مخاطبی که معلوم نیست کیست ،تعریف می شود. و این قسمت به صورت سیاه و سفید ارائه می گردد.اتاق سمی دنیای کوچک اوست که می تواند مسائل را با خودش بررسی کند و تصمیم بگیرد و نتایج را بر روی بدنش خالکوبی کند.دنیای سیاه و سفید تنهای او.

                              

و  فیلم با جمله ی"حالا کجا بودم" به پایان می رسد... .

+ نوشته شده در  جمعه بیست و هفتم دی 1387ساعت 15:25  توسط لیلا نوروزی  | 

 

((دو هزار سال بعد اخلاق،عادات، احساسات و همه ی وضع زندگی بشر به کلی تغییر کرده بود.آنچه را که عقاید و مذاهب مختلف در دو هزار سال پیش به مردم وعده می داد،علوم به صورت عملی درآورده بود.احتیاج تشنگی،گرسنگی، عشق ورزی و احتیاجات دیگر زندگی برطرف شده بود،پیری ،ناخوشی، و زشتی محکوم انسان شده بود.زندگی خانوادگی متروک و همه ی مردم در ساختمانهای بزرگ چندین مرتبه مثل کندوی زنبور عسل زندگی می کردند. ولی تنها یک درد مانده بود،یک درد بی دوا و آن خستگی و زدگی از زندگی بی مقصد و بی معنی بود...)).

دنبال صادق بودم که به این داستانش رسیدم.درست است بوف کور شاهکار این نویسنده است و حتی می توان گفت شاهکار داستان نویسی ایران،ولی داستان کوتاه" س.گ.ل.ل" نیز یکی از داستانهایی است که بسیار قابل تامل است.هرچند هدایت در این داستان بیش از اینکه به تکنیک های داستان نویسی توجه کند مفهوم زندگی و مرگ را به صورت آزادانه تر بیان کرده است.و شخصیت های این داستان ابزاری هستند برای انتقال افکار هدایت.حرف من هم در مورد تکنیک نیست.در مورد قالبی به نام داستان هم نیست.بلکه روح کل اثر بود که مرا جذب کرد و مثل هر مخاطب دیگری باعث شد به آینده ی بشر فکر کنم.

"س.گ.ل.ل" داستانی ست که در دو هزار سال بعد اتفاق می افتد و از پیدایش بشر بر روی زمین بیست هزار سال می گذرد. راوی همه چیز را عجیب می بیند و انگار از دوران خودش مثل اصحاب کهف یکدفعه پرت شده به آینده ( و این بیشتر به خاطر مخاطب است تا گذشت زمان را از طریق مقایسه ی دنیای خودش و دنیای داستان حس بکند).شخصیت "تد" حلقه ی اتصالی است بین دو زمان که برای فرار از واقعیت های کثیف دنیای خودش  از گذشته و سنت های آن حرف می زند:"...اقرار می کنم که قدیمی هستم،کاشکی مثل زمان قدیم شراب می خوردم می آمدم توی کوچه از پشت پنجره ی خانه ی گلی کوتاه،جلوی چراغ سایه ی تو را می دیدم و همان جا تا صبح پشت پنجره ی تو می خوابیدم".او هنوز گرفتار بیماری ناعلاج خستگی نشده است.و به عشق حتی اگر از روی هوس هم باشد اعتقاد دارد.خواب می بیند و به خاطر مرگ ناراحت می شود.در مقابل او سوسن قرار دارد که مجسمه ساز است.مجسمه نماد انسان های این داستان هست.انسان های خشک بی روح و بی احساس.که وجود مادی دارند. و حتی نمادی از خود سوسن:" قیافه ی او بی روح، بی احساسات،یک صورت جدی، خوشگل و بی حرکت بود و چنان به نظر می آمدکه با موم درست شده بود". در توصیفی که در مورد یکی از این مجسمه ها آمده،هدایت سه دوره از زندگی بشر را نشان داده است:"یک طرف آن یک کرم بزرگ روی برگ توت مشغول خوردن بود و روی پایه ی زیرش نوشته شده بود:((بچگی یا نادانی))،طرف دیگرش همین کرم در پیله دور خودش را تنیده و اطراف آن شاخ و برگ درخت توت بود،زیر آن نوشته بود:"تفکر یا عقل رسی" و به پهلوی سوم آن همان پیله به شکل پروانه طلایی درآمده  و به سوی یک ستاره ی کوچک پرواز می کرد.زیر آن نوشته بود:" مرگ یا آزادی"...".اگر بخواهم دوره ای را که در آن زندگی می کنم با این سه دوره مقایسه کنم شرمنده خواهم بود از اینکه بچه های نادانی هستیم.هدایت این دوره را دوره ی خوردن نام گذاشته.خوردنی که برای زنده ماندن است و ادامه ی نسل.در حالی که با پیش بینی هایی که هدایت در مورد آینده ی بشرکرده و هرکس دیگری می تواند با خواند این داستان و اندک تامل به این نتیجه برسد، ما هنوز در فکر ادامه دادن زندگی هستیم.نه اینکه بخواهم سنت ها را زیر سوال ببرم  زیرا همین سنتها دلخوشی ما برای ادامه دادن هستند.ولی این سوال همیشه برایم پیش می آید آیا فهمیدن  و درک کردن همه چیز خوب است چون باعث میشود بشر بر نیازهای خودش غلبه کند و پیروز از این نبرد که از ابتدای آفرینش با او بوده سر بلند بیرون بیاید و وقتی هیچ نیازی ندارد، به زندگی اش خاتمه دهد؟ یا نه،اینکه هیچ وقت هیچ چیز را درک نکنیم و خودمان را بدبخت فرض کنیم چون درآمدمان کم است و ماشین های آن چنانی سوار نمی شویم و تلاش کنیم برای زندگی بهتر؟مادیت دنیای "س.گ.ل.ل"برای بشر امروزی بهشت محسوب می شود:بدون پرداخت پول از امکانات استفاده می کنند،در کمترین زمان مسافت های طولانی را طی می کنند، ناخوشی ها از بین رفته ،با ستاره ارتباط پیدا کرده اند و آرزوی جوانی ابدی برای همه عملی شده.و در واقع می توان گفت انسان به همه ی آن چیزی که می خواسته رسیده  و لذت های روحی که در پی کشف می آید وجود ندارد:" مگر طبیعت چه به انسان داده بود؟هیچ،گرما،سرما،گرسنگی،پیری،ناخوشی و جنگ با عناصر.امروزه انسان در این کشمکش فتح کرده و به آنچه آرزو می کرده رسیده است".

یک مسئله ی دیگر،بازگشت به طبیعت است. هدایت در این داستان دست به طبیعت (منظورم طبیهتی که از ابتدای آفرینش تا کنون تغییری نکرده است) نزده.ماه همان ماه است وکوه همان کوه و جنگل هم همان جنگل.انسان های اولیه با نگاه کردن به ماه لذت می بردند و و آرامش می یافتند ،از دیدن کوه  احساس قدرت و مقاومت می کردند و از سبزی و ترو تازگی جنگل احساس نشاط به آنها دست می داد.و این عوامل در درون زندگی آنها وجود داشت و ادامه ی حیاطشان به آن وابسته بود.در زندگی امروزه نیز از دست دود  و صدا به طبیعت پناه می بریم و آرامش می یابیم. ولی این طبیعت همواره با ما نیست بلکه در مواقع زدگی از دنیای شهری وارد زندگیمان می شود.در "س.گ.ل.ل" نیزشاید تنها پناه آدم ها همین طبیعت دست نخورده است.ولی طبیعتی که هدایت خلق کرده،از دور دیده می شود و شخصیت ها فقط نظاره گر آن هستند وحتی می توان گفت از گذشتگان در ذهن آنها باقی مانده و چیزی جز خیال نیست.در واقع با دورتر شدن انسان از طبیعت و تسلط یافتن او بر نیازهایش که از نیازمند بودن او به طبیعت جلوگیری می کند، روح خسته و دلزده می شود ،در حالی که انسان خودش را پیروز فرض می کند.:" ...این شورش درونی بود،مثل اینکه خودش را محبوس و محدود شده حس می کرد،آرزو داشت فرار بکند،سر به بیابان بگذارد،برود در یک جنگل و خودش را پنهان بکند ...".شاید نظریه هگل که تقلید از طبیعت را کوششی بی فایده  می دانست و معتقد بود این تقلید چیزی پست تر از خود طبیعت ارائه می دهد در اینجا ثابت می شود.زیرا که انسان با تقلید باغ هایی را در بالای آسمان خراش ها می سازد که نه تنها روح را آرام نمی کند بلکه او را به پایان همه چیز می رساند.ولی روزنه ی امید یا همان روشنایی که به تاریکی معنا می بخشد در این داستان هنر است،هنر مجسمه سازی.چیزی که سوسن از آن لذت می برد.تمام نیازهای مادی بشر جواب داده شده ولی نیاز روحی او بیشتر و بدتر شده و در این میان این هنر است که به داد او می رسد... .

در پایان داستان به جای خودکشی عمومی و از بین بردن هوس و شهوت،یکبار دیگر با دخالت انسان شرایط بدتر می شود و " لختی ها" که خواهان ادامه ی زندگی هستند پیروز می شوند.اما پایان آرام و معنوی "سوسن" و "تد" در دنیای کثیف خودشان که خود تصمیم به خودکشی می گیرند بیشتر از هرچیز به فردیت هر شخص اشاره دارد که منتظر تصمیم دیگران نشده و خودش تمام می کند.

و اما ما که لذت بردن را در داشتن امکانات رفاهی می بینیم و و دنیای خودمان را به جهنم تشبیه می کنیم آیا باید به بهشت برسیم یا توی همین جهنم خوش بگذرانیم؟!در حالی که هیچ کدام پاسخ گوی ما نخواهد بود وفقط قدرت و ضعف ما را در برابر این زندگی "بی مقصد و بی معنی" نشان خواهد داد.

داستان را که تمام کردم ناخودگاه یاد شعر برادرم داور افتادم که بهتر دیدم با آن به این نوشته های سردرگم و بی اساس پایان دهم:

 

                       کاش در بهشت کتابخانه هم بود

هوس حوریان باکره را نمی خواهد شاعر

قناعت به سیر ورقهای کاهی وتبسم حرف

زایش کلمه

                 درد

شکم خیکی حاجیان را نمی خواهد شاعر

کاش در بهشت تفکر هم بود

عسل و شیره بالا نشینان را نمی خواهد شاعر

کاش در بهشت دست پینه بسته پدر باز هم بود

ناز پرورده عبا پوش تخت نشین را نمی خواهد شاعر

.

.

.

.

 کاش بهشت نبود .

نتیجه ! :

 با توجه به اینکه ما به یک صدم پیشرفت های دنیای "س.گ.ل.ل"نرسیده ایم و بچه های نادانی هستیم بنابراین تا پایان دنیا و قیامت خیلی مانده و هر حرفی مبنی بر اینکه به روز قیامت چند روز بیشتر نمانده شایعه ای بیش نیست.پس بهتر است با خیالی آسوده دنبال اختراعات و پیشرفته تر کردن وسایل زندگی خود باشیم و هیچ غمی به دل راه ندهیم...

 

+ نوشته شده در  جمعه پانزدهم آذر 1387ساعت 22:12  توسط لیلا نوروزی  | 

                              همشهری کین

چه کسی معنی غنچه ی رز را می داند؟

                           کارگردان:اورسن ولز

                                    فیلمنامه نویس:هرمن منکه ویتس و اورسن ولز                              

                                     فیلمبردار: گرگ تولند

                                      موسیقی:برنارد هرمن

                                     بازیگران:اورسن ولز،جوزف کاتن،آگنس مورهد،درووتی کامینگور

                                     سیاه و سفید- 1941

این فیلم را من چند روزپیش دیدم.شنیده بودم یکی از شاهکارهای سینمایی است  و از آن جایی که می دانستم اولین تجربه ی سینمایی اورسن ولز است خیلی دلم می خواست ببینمش.واقعاً شاهکار است.اولین فیلم یک کارگردان،آن هم در بیست و پنج سالگی!مسلم است که وقتی کسی این چنین فیلمی می سازد انتظارها از او بیشتر می شود.

فیلم با نمایی عمومی شروع می شود و آرام به طرف شخصیت اصلی می رود.این هم یکی از همان کارهایی است که من در بیشتر شاهکارهای سینمایی دیده ام.یکدفعه نمی پرند توی شخصیت.آرام آرام فاصله ها را کم می کنند تا اینکه به فاصله ی شخصی می رسند. اما در این فیلم ما از دور شخصیت اصلی را می بینیم و شناخت ما از او از طریق اطرافیان است.خبرنگاری برای ساختن فیلمی از چارلز فاسترکین سلطان مطبوعات و میلیونرمعروف دنبال رمز کلمه ای است که کین در لحظه ی مرگش بر زبان آورده:"غنچه ی رز". برای همین پیش نزدیکترین آشنایان کین می رود و زندگی او از کودکی تا مرگ روایت می شود.یکی از تصاویر جالبی که من در این فیلم دیدم و به شخصیت پردازی کمک کرده بود صحنه ای بود که در آن چارلز کوچک بیرون از پنجره توی برف دیده می شود:برف را گلوله می کند و می کوبد به پنجره و می گوید:"بیا جلو".و برای چند بار می خورد زمین و بلند میشود.همین تصویر شخصیت کین را دز بزرگسالی نشان می دهد:انسانی لجباز و مغرور و جاه طلب که با وجود شکست به راه خود ادامه می دهد.و یا وقتی می گوید:"من اگه آدم پولداری نبودم ممکن بود شخصیت بزرگی بشم.به نظرم با توجه به زیرکی و هوشم وضعم خیلی بهتر می شد."ما اعتماد به نفس و شاید بتوان گفت خودخواهی کین را به وضوح می بینیم.قسمت جالب دیگر و شاید بتوان گفت اوج فیلم که بعد از آن به تزلزل در شخصیت و زندگی کین می انجامد جایی است که کین در دام رقیب خود گرفتار می شود و فقط یک راه برایش می ماند:کناره گیری از انتخابات.اما در این هنگام نیز کین با لجبازی خود ادامه می دهد:" تو دنیا فقط یک نفر می تونه برام تصمیم بگیره اونم خودمم...(با صدای خیلی بلند) من چارلز فاستر کینم".همین خصوصیت های کین است که شاید باعث می شود ما او را دوست داشته باشیم و خودمان را جای او تصور کنیم.

همان طور که در دقایق اول فیلم  تیتر روزنامه را می بینیم که نوشته"بالاخره مرگ به سراغ چارلز کین روزنامه نگار و ثروتنمند معروف هم رفت"هنگام جمع آوری وسایل کین از خانه اش نابودی وترس از آن به سراغ هر بیننده ای می رود.شخصیتی با آن همه عظمت می میرد و حتی خانه ی شخصی و  مجلل او زانادو،به دلیل نداشتن فرزند خالی میشود.سوالی که در ابتدای فیلم مطرح شده بود در پایان توسط خود بیننده مطرح می شود:چرا کین با آن همه ثروتی که داشت هنگام مرگ غنچه رز را بر زبان می آورد؟بازگشت به دوران کودکی و شور و شوق آن در هنگام مرگ شاید به سراغ خیلی ها برود.و غنچه ی رز دوست دوران کودکی کین است که هیچ کدام از اطرافیانش نتوانسته بودند بفهمند.

اورسن ولز که خود توسط اجرای نمایش جنگ دنیاها به شهرت رسیده بود فیلمی ساخت که برای سالها در صدر جدول بهترین فیلم ها فرار گرفت.با اینکه وقتی خبر ساخت فیلم پخش شده بود همه منتظر آن بودند اما بعد از اتمامش استقبال چندانی از آن نشد.و پس از چند شکست دیگر بود که فیلم طرفدار پیدا کرد و تا کنون توانسته است بین سینما دوستان خود را نشان دهد.قدرت ولز در تصویر کردن جاه طلبی ها،خودخواهی ها،عشق و حسرت خوردن های کین باعث تعجب بسیاری شده است.اما منتقدانی هم هستند که با این فیلم مخالفت کرده و آن را چیزی جز اداهای تئاتری نمی دانند و شخصیت اصلی را فقط فردی ادعا دار می شمرند که بدون ادعا هایش هیچ چیزجالب دیگری ندارد.اما باید گفت همین شخصیت و ادعاهای داستانی اش هستند که فیلمی با چنین قدرت تصویرکردن  ذات انسانی به وجود آورده اند.

از کارهای دیگر ولز می توان بیگانه،بانویی از شانگهای ،اتللو،ضربه های شیطان،مکبث و... را نام برد.                                                              

(دفعه ی بعد سعی خواهم کرد مطالبی در مورد جان فورد در سرخور بنویسم)

 

+ نوشته شده در  جمعه هفدهم آبان 1387ساعت 23:41  توسط لیلا نوروزی  | 

 

        

                                 آلفرد هیچکاک Alfered Hichkak 

شاید بتوان گفت هیچکاک بیش از هر کارگردان دیگری نزد مردم شناخته تر است.و این بیشتر به دلیل فیلم هایی بوده است که در آن هیچکاک با تم مخصوص خود ،یعنی قرار دادن شخصیت اصلی در محیطی که او را بدون گناه متهم  می کند همراه تصاویر ناب و موسیقی ،فضایی دلهره آور خلق کرده و با فریب مخاطب احساسات او را برمی انگیزد.

مثل بیشتر هنرمندان،هیچکاک نیز نابغه ای بود که با وارد شدن خود به سینما،نوید دنیای کشف نشده ی جدیدی را می داد.ولی از آن جایی که اولین فیلم هایش اقتباس های ادبی بودند،هیچکاک نمی توانست با آزادی فکری دست به آفرینش بزند و سبک خود را عملی سازد.تا اینکه با فیلم حق السکوت در سال 1929 (که ابتدا به صورت فیلمی صامت و بعداً به صورت ناطق ساخته شد)جسارت خود را نشان داد.و همین فیلم بود که بهترین فیلم انگلستان تا آن زمان شناخته شد.

فیلم هایی که هیچکاک ساخت دارای تصاویری با معانی عمیق بودند.هرچند او به مسائل جدی اجتماعی بی توجه بود و همین مسئله باعث شده بود برخی منتقدان او را فیلم ساز بزرگی به حساب نیاورند،اما همین افکار شخصی بود که از بین سنت های تکرار یافته و پوسیده  سر بیرون آورد و سینمای جهان را به جلو راند و باعث ظهور فیلم هایی شد که تا کنون جزو فیلم های برتر جهانی محسوب می شوند.

فیلم شناسی:

توطئه خانوادگی(1976)،جنون(1972)،توپاز(1969)،پرده پاره(1966)،سرگیجه(1957)،بیمار روانی/روح(1956)،مارنی(1924)،شمال از شمال غربی(1959)،مردی که زیاد می دانست(1957)،دردسر هری(1954)پنجره رو به حیاط(1945)،حرف((م)) را به نشانه مرد بگیر(1954)،دستگیری یک دزد(1954)،اعتراف می کنم(1953)،طناب(1948)،در برج جدی(1949)،ترس صحنه(1949)،بیگانگان در قطار(1951)، خرابکاری       (1936)،  قضیه پارادین(1947)،بدنام(1946)،طلسم شده(1945)،ماجرای مالگاش(کوتاه،1944)،سفر به خیر(کوتاه،1944)،قایق نجات(1944)،سایه یک شک(1944)،خرابکار(1936)،سوءظن(1941)، میهمان خانه جامائیکا(1939)،ربکا(1940)،جوان و بی گناه(1937)،خانم ناپدید می شود(1938)، سی و نه پله(1935)،مامور مخفی(1936)،والس های وین(1933)،مردی که زیاد می دانست(1934)،یک ماجرای متغیر(کوتاه،1930)،ترفند(1931)،غنی و غریب(1932)،جنایت(1930)،حق السکوت(1929)،اهل جزیره مان (1928)،شماره سیزده(ناتمام،1922)،عقاب کوهستان(1926)،باغ لذت(1926)،سراشیب(1927)، مستاجر(1926)، سست عفاف(1927)،رینگ(1927)،همسر دهقان(1928)،شامپانی(1928).

+ نوشته شده در  جمعه بیست و ششم مهر 1387ساعت 23:25  توسط لیلا نوروزی  |