((سرباز بلند قد))
((من جان فورد هستم.من وسترن می سازم))
این همان حرفی است که فورد در جلسه ای که بیشتر فیلمسازان حضور داشتند ،در معرفی خود به زبان می آورد.خود فورد می گوید وسترن فیلمی است درباره ی اسبها و برای اسبها.ولی در فیلم هایی مثل قلعه ی آپاچی ،جویندگان و مردی که لیبرتی والانس را کشت می بینیم وسترن می تواند موضوعات مختلفی را در بر داشته باشد.با همه ی اینها،گرچه فورد را به عنوان یک وسترن ساز می شناسیم ولی از شش اسکاری که وی گرفته هیچ یک از آنها متعلق به وسترن هایش نیست. و باید گفت که سینما ارزش چندانی برای فیلم های وسترن(هرچند که برتر هم باشند) قائل نیست.
من از چند فیلمی که از فورد دیده ام خوشه های خشم را بیشتر می پسندم.فیلمی که بر مبنای رمانی از جان اشتاین بک و با فیلمبرداری گرگ تولند ساخته شد.با اینکه به شخصه عاشق نماهای درشت هستم و در این فیلم و بیشتر فیلم های فورد از این نما کمتر می توان یافت(زیرا خود فورداعتقادش بیشتربه نماها ی دور بود) ولی همین نماهای دور در خوشه های خشم سرگردانی ((اوکی ها))ها را بسیار زیبا وهنری به تصویر می کشد.تضاد روشنایی وتا ریکی و نحوه ی نشان دادن آن که از ویژگی فیلم های فورد است حسی رئال و در عین حال همراه با همدردی در بیننده ایجاد می کند.همین همدردی را در خود فورد نسبت به سرخپوستان منطقه ناواخو می توان یافت.در این منطقه دره ای وجود دارد که تقریباً نُه فیلم فورد در آنجا ساخته شده است و به سرزمین فورد معروف است.هروقت سرخپوستان این منطقه دچار مشکل اقتصادی می شدند فورد پیدایش شده و شروع می کرد به ساختن فیلم. به این ترتیب شغل های زیادی نصیب آنها می شد.ناواخوها اسمی برای فورد گذاشته بودند:((ناتانی نز)) به معنی سرباز بلند قد.
ولز گفته است:((جان فورد یک شاعر است.یک کمدین)). و وقتی از او می پرسند کدام کارگردان آمریکایی را بیشتر دوست دارد،می گوید: (( از استادان قدیمی،منظورم جان فورد،جان فورد و جان فورد)).زاویه ی دیدی که فورد نسبت به دنیا دارد نه یک دید خشک و مختص به یک منطقه بلکه نگاهی است شاعرانه و جهانی .در ورای هر تصویر که مانند یک تابلوی نقاشی با ترکیب بندی و ریتم و هارمونی و...استادانه، از جلوی چشممان رد می شود می توان مفاهیمی عمیق کشف کرد. فاصله ی فیزیکی که بین کاراکترها وجود دارد به نوعی فاصله ای را که ما در درون و روح خودمان با دیگر افراد داریم، به صورت ملموس بیان می کند.این ها همه نشان از تجربه های بیشتر بصری این کارگردان بزرگ دارد که خودش گفته است تنها استعدادش ترکیب تصویری بوده و از گفتگو خوشش نمی آمده .
فورد که تاثیر فراوانی از برادرش فرانک گرفته بود و از طریق او وارد سینما شد، گفته است هیچ وقت دلش نمی خواسته وارد سینما شود و گرسنگی بوده که او را به دنیای فیلمسازی وارد کرده است.
شناسنامه جان فورد:
نام اصلی: شون آلوی سیوس اوفینی
تولد: یک/ فوریه/ 1895(در ایالت مین)
مرگ : سی و یک / اوت /1973(در کالیفرنیا)
آخرین فرزند از سیزده فرزند خوانواده اش
فیلم شناسی:هفت زن(1966)- کسیدی جوان(1965)- پاییز قبیله شاین(1964)- جزیره داناوان(1963)- چگونه غرب تسخیر شد(1962)- میخ های درخشان (1962)- مردی که لیبرتی والانس را کشت(1962)- دوسوار(1961)-گروهبان راتلج(1960)- داستان کولتر کریون(1960)- سوارنظام(1959)- کُره(1959)- گیدئون اسکاتلندیارد(1959)- آخرین هورا(1958)- برآمدن ماه(1957)- داستان گرولر(1957)- بالهای عقابها(1957)- جویندگان(1956)- بهترین بازیگر جوان سال(1955)- صلیبی از چوب خیزران(1955)- آقای رابرتز( 1955)- صف سرخ و سفید و آبی(1955)- موگامبو(1953)- خورشید به روشنی می درخشد (1953)- مرد آرام(1952- برنده اسکار)- افتخار به چه قیمت(1952)- اینجا کره است(1951)- ریو گرانده(1950)- کاروانسالار(1950)-هنگامی که ویلی به سوی خانه قدم برمی دارد(1950)- دختری با روبان زرد(1949)- سه پدر خوانده(1948)- قلعه آپاچی(1948)- فراری(1947)- کلمنتاین عزیز من (1946)- آنان قابل چشم پوشی بودند(1945)- نیمه شب سفر می کنیم(1943)- هفتم دسامبر (1943- برنده اسکار)- گروه اژدر(1942)- نبرد میدوی(1942- برنده اسکار)- چه سرسبز بود دره من(1941- برنده اسکار)- بهداشت جنسی(1941)- جاده تنباکو(1941)- سفر دور و دراز به خانه(1940)- خوشه های خشم(1940- برنده اسکار)- طبل ها در طول موهاک(1939)- آقای لینکن جوان(1939)- دلیجان(1939)- گشت زیردریایی(1938)- چهار مرد ویک دعا(1938)- توفان(1937)- وی ویلی و نیکی(1937)- خیش و ستاره ها (1936)- مریِ اسکاتلند(1936)- زندانی جزیره شارک(1936)- خبرچین(1935- برنده اسکار)- کشتی بخار در خم رودخانه(1935)- تمام شهر صحبت می کنند(1935)- قاضی کشیش(1934)- تاریخ ادامه دارد(1934)- گروه گشت گمشده(1934)- دکتر بال(1933)- زیارت(1933)- جسم(1932)- پست هوایی(1932)- آرو اسمیت(1931)-بچه ی تخس(1931)- دریاهای زیر پای ما(1931)- در امتداد رودخانه(1930)- بی باک به دنیا آمده بود(1930)- مردان بدون زن(1930)- سلام(1929)- نگهبان سیاه(1929)- گردن کلفت(1929)- سرکار رایلی(1928)- سلمانی ناپلئون(1928)- خانه دژخیم(1928)- چهار پسر(1928)- ننه ماچری(1928)- رو به بالای رودخانه (1927)- عقاب آبی(1926)- 3 مرد خبیث(1926)- مسابقه ی ((شمراک هندی کپ))(1926)- تشکر(1925)- قلب جنگنده(1925)- غرور کنتاکی(1925)- رعدو برق(1925)- قلبهای بلوطی(1924)-اسب آهنین(1924)- چشم بند نقابدار(1923)- شمال خلیج هادسن(1923)- کامئو کربی(1923)- و.........................
منابعی که مطالعه کردم:
- سینمای جان فورد مولف: پیتر باگدانوویچ مترجم:امید روشن ضمیر
- جاودانه های سینما مولف:نیل سینیارد مترجم : بیژن اشتری
- مجله فیلم و سینما شماره 188
